Tarih

Ortaçağ'da Avrupa Özet

Ortaçağ'da Avrupa tarihini özetlemek için birkaç nokta üzerinde durmak gerekir. Ortaçağ avrupası kilise, feodalite ve Haçlı Seferleri çerçevesinde şekillenmiştir.

Klise ve Papalık

Ortaçağ Avrupası'nda kileselerin sosyal hayata çok büyük etkisi vardı. Hristiyanların iki büyük mezhebi vardı. Bu mezheplerden Katolik mezhebinin dini lideri Papa Roma'da oturuyordu. Ortodoks mezhebinin lideri Patrik ise İstanbul'da oturuyordu. Özellikle Papaların elinde büyük yetkiler vardı. Papa istediğine cennet vaadedip istediğini dinden çıkarıyordu. Klisenin ve hristiyanlığın etkili olduğu Ortaçağ Avrupası'nda krallar bile Papalardan çekinmişlerdir. 

Kiliseye bağlı yaşamda klisenin koyduğu kurallar sorgulanamazdı. Deneyin yasak olduğu bu düşünce tarzına Dogmatizm denmiştir.

Feodalite

Roma İmparatorluğu yıkıldıktan sonra Avrupa'nın farklı yerlerinde devletler kuruldu. Bu devletler kontluklara ve küçük idari birimlere ayrıldılar. Düşük kesimden insanlar yaşamlarını devam ettirebilmek için bu kontların himayesi altına girdiler. Zamanla bu kontlar merkezden bağımsız hareket ettiler. Feodal bir yönetim yapısı oluştu. Merkezi yönetimler etkisini kaybetti. Siyasal bir bölünmüşlük Avrupa'ya hakim oldu.

Feodalile Ortaçağ boyunca sürmüştür. Bu dönem toprak zenginlerinin istedikleri kanunları koyarak halkı sömürdüğü adalet dışı bir dönem olmuştur. Halk Asiller, Rahipler, Burjuvalar ve köylüler olarak  sosyal sınıflara ayrılmıştır. Yeniçağ'da Avrupa bu sistemi yıkmıştır. 

Haçlı Seferleri

Avrupalılar Müslümanların ele geçirdikleri ve Hristiyanlık açısından kutsal sayılan Kudüs ve çevresini almak için seferler düzenlemişlerdir. Hristiyanların birlik olarak yaptığı bu seferlere Haçlı Seferleri denmiştir. Haçlı Seferleri'nin dini, siyasi ve ekonomik bir sürü nedeni vardır. Bu nedenleri başlıca şöyle sıralayabiliriz;

  • Hristiyanlarca kutsal sayısal Kudüs'ün Müslümanların elinde bulunması
  • Papanın güçlenip Ortodoks klisesini etkisi altına almak istemesi
  • Avrupalıların Türkleri Ortadoğu coğrafyasından çıkarmak istemeleri
  • İslam dünyasının zenginliği karşısında Hristiyan dünyasının fakir olması
  • Avrupalıların doğu zenginliklerine ve topraklarına sahip olmak istemesi

Bu ve benzeri nedenlerden dolayı Avrupalılar Müslüman coğrafyasına yedi sefer düzenlemişlerdir. Yıllarca süren savaşlarda binlerce insan ölmüştür. Savaşlar her konu çeşitli sonuçlar doğurmuştur. Bu sonuçların başlıcaları şöyledir;

  • Merkezi krallıklar güçlendi.
  • Avrupada kliseye duyulan güven sarsıldı.
  • Skolastik düşünce zayıfladı.
  • Doğu batı arasında etkileşim arttı.
  • Barut, kağıt ve matbaa gibi teknik gelişmeler Avrupaya götürüldü.
  • Avrupalılar doğu medeniyetini tanıdılar böylece Avrupada bilim gelişmiş oldu.

Ortaçağ Avrupasındaki Diğer Gelişmeler

Magna Charta (1215)

İngiltere'de demokrasi alanında bir adım atıldı. Magna Charta ilan edilmiştir. Buna göre halka haksızlık yapılmayacak ve adalet sağlanacaktı. Magna Charta bir çeşit anayasa nileğindeydi.

Yüzyıl Savaşları (1337 - 1453)

İngiltere'nin Fransa topraklarında gözü vardı. Bu nedenle iki ülke arasında savaşlar başladı. 116 yıl süren savaşlarda İngilizler tarihte ilk kez topu kullandılar. Bu savaşlar sonucunda Fransada derebeylik zayıfladı. Savaşlardan sonra yenilen İngilterede 30 yıl süren Çifte Gül adlı bir iç savaş çıktı. Bu savaş sonucunda İngiltere'de de derebeylik rejimi zayıfladı.