bursa escort beylikdüzü escort bursa escort istanbul escort istanbul escort mersin escort bayan escort kayseri escort bayan bursa kocaeli escort atasehir escort bayan porno izle porno izle porno izle porno izle porno izle bursa escort bursa escort

Donma Nedir?

07.05.2018 - 17:15

Donma günlük hayatta kullanılan bir ifade olmasının yanında fizik ve kimya açısından da önemli bir olaydır. Fen bilgisi açısından önemli olan donmayı kısaca ele alacağız. Önce donma nedir sorusuna kısaca yanıt verelim.

Maddenin sıvı halden katı hale geçişine donma denir.

Donma için genellikle ısı kaybı gereklidir. Ancak farklı sıcaklık ve basınçta maddenin farklı hallerde olduğunu biliyoruz. Bu nedenle basıncı değiştirerek de maddenin donması sağlayabilir.

Donma sürecinin tersine ise erime denir. Yani katıdan sıvıya geçiş erime, sıvıdan katıya geçiş ise donmadır. Saf maddelerin erime ve donma noktaları eşittir. Örneğin suyun erime noktası ve donma noktası 0 °C'dir.

Donma nedir

Donma ve Hacim İlişkisi

Maddeler donarken sıvı halden katı hale geçtikleri için hacim kaybederler. Maddeler ısındıkça genleşip büyürken, soğudukça da büzülür. Aynı maddenin sıvı halinin katı haline göre hacmi daha fazladır.

Ancak bu durumun bizmut, antimon ve su gibi önemli istisnaları vardır. Canlılığın en temel bileşiklerinden olan suyun böyle bir özelliğinin olması çok ilginçtir. Su donduğu zaman hacimce artar. Bu nedenle ağzına kadar dolu bir şişe suyu dondurursak şişenin kırıldığını ya da yamulduğunu görebiliriz.

Suyun bu özelliği hayat için olağanüstü bir imkan da sağlamaktadır. Suyun donunca hacminin büyümesi özkütlesinin azalmasına neden olur. Bu nedenle donan su yukarı çıkar. Nehir ve göllerin üstten donmasının sebebi budur. Suyun bu özelliği sayesinde yüzeyi donan nehir ve göllerde altta balıklar yaşamaya devam edebilirler.

Suyun donunca hacminin büyümesi yoğunluğunu düşürdüğü için suyun katısı sıvısında yüzer. Buzu suya attığımızda üste çıkmasının nedeni budur. Diğer birçok maddede bu durum tam tersidir. Katısını sıvısının içine attığımızda katı sıvının içine batar.

Donma Noktası

Erime noktası ile donma noktasının saf maddeler için aynı olduğunu söyledik. Saf maddeler için donma noktası ayırt edici bir özelliktir. Ancak donma noktasının basınçla değiştiğini unutmamak gerekir. Maddenin donmaya başladığı sıcaklığa donma noktası denir.

Saf maddeler hal değiştirirken sabit sıcaklıkta bulunurlar. Yani erime, donma ve kaynama gibi olaylarda saf maddelerin sıcaklıkları sabittir.

Basınç artışı donma noktasını yükseltir. Aynı zamanda kaynama noktasını da yükseltir. Ancak yukarıda söylediğimiz su gibi katısı sıvısında yüzen maddeler burada da istisna oluştururlar.

Basınç arttıkça suyun kaynama noktası yükselir ancak donma noktası düşer. Bu durumu şu örnekle aklımızda tutabiliriz. Kış aylarında kara bastığımız zaman kar neden erir? Çünkü kara uyguladığımız basıncın sonucu olarak donma noktası düşer. Böylece mevcut sıcaklığında sıvı hale geçmesi daha kolay hale gelir. Kar su olduğu için karın donma noktası basıçla artar. Ancak diğer maddelerin çoğu için bu durum tam tersidir.

Donma Örnekleri

Donma nedir kısaca öğrendik. Donma noktasının ne olduğun da bahsettik. Şimdi de donma olayları ile ilgili birkaç basit örnek verelim.

  • Suyun soğukta buzlaşması
  • Soğuk havalarda yağışın kar veya dolu halde yağması
  • Soğuk aylarda caddelerdeki su birikintilerinin katılaşması
  • Sütten dondurma yapılması
  • Buzlukta kalan meyve suyunun katılaşması

Donma örneklerini bütün katılaşma durumları için verebiliriz. Günlük hayatta kullandığımız katı maddelerin tamamı donma noktasının altındaki maddelerdir. Bu maddelerin donma noktası yüksektir.


Etiketler:
  • kimya    
  • Yorumlar
    Yorum Yap