Bilim Nedir?

25 Temmuz 2016 17:42

bilim nedir

Öğrenmeye meraklı herkes bilim nedir sorusunun cevabını merak eder. Bu merakınız yoksa bile bilim kelimesini sürekli kullanırız.

Dizi şeklinde yayımladığımız yazılarla sizlere çeşitli açılardan bilimsel bilgiler sunuyoruz ve sunmaya devam edeceğiz. Ancak şunu fark ettik ki eğer "bilim nedir" sorusu cevaplanmaz ise bilime karşı doğru bir bakış açısı oluşturulamaz. Bilime doğru yaklaşımda bulunmadığında ise bilime hizmet edilemez.

Felsefede Bilim

Bilim nedir sorusu en başta bilim felsefesinin konusudur. Felsefe bilim ilişkisi konusunda daha önce belirttiğimiz gibi iki kavramın birbirinden ayrılması söz konusu dahi olamaz. Dolayısıyla bilim nedir sorusuna da yine felsefe ile yanıt arama durumundayız. Bilim felsefesinde ilk sorulan soru bilim nedir sorusudur. Bundan sonra bilimin sınırları nelerdir? Bilim neyi bilebilir? Bilimsel bilginin kaynağı nedir? Bilimsel bilgi nedir gibi sorular gelir.

Bilim nedir sorusuna tanımsal cevap verirsek bilim kısaca "çevreyi anlamaya yönelik bir faaliyettir" şeklinde tanım yapabiliriz. İnsanoğlu çevresinde gördüğü şeyleri ve genel manada tabiatı anlamak için sorular sorar. Bu sorulara da bilim yoluyla cevap arar. Dolayısıyla bilim insanlara özgü bir faaliyettir. Bir hayvanın ya da bitkinin bilim yaptığını göremeyiz. Çünkü bilim yapmak için çevre hakkında soru sormak gerekir. Bunun için de mantık kuracak bir bilince sahip olmak lazımdır. Elbette hayvanlar da çevreyi belirli ölçüde merak ederler ancak doğru soruları soracak zekâ ve muhakemeye sahip değillerdir.

Bilimin Ortaya Çıkışı

Bilim dünyadaki varlıkların, olguların, süreçlerin ne olduğunu ve yaşananların nedenini merak etmekten ötürü ortaya çıkmıştır. Mesela doğada ilkel koşullarda yaşayan biri her gece havanın kararmasının nedenini merak etmiştir. Önce elde yeterince veri ve imkan olmadığı için çeşitli şeyler uydurarak içindeki merakı dindirmiştir. Zamanla felsefenin ve düşüncenin ilerlemesiyle birlikte test imkanı bulunmuş ve daha mantıksal sonuçlara ulaşılmıştır.

Bilim aracılığıyla ulaşılan bilgiler bazı testlerden geçirildiğinde doğru kabul görmüştür. Ancak mutlak bilgi değillerdir. Şöyle ki, doğada var olan bir şey için uydurulan şeylerden biri hiçbir testten geçemiyorken, diğeri birkaç testten geçmeye başlamıştır. Ancak bir bilginin test ve deney yoluyla doğru olduğunu elde etmek için sonsuz sayıda deneye ihtiyacımız var ve buna da imkan yok. Bu nedenle bilim kabuller üzerinden ilerler.

Bilim nedir buna cevap verebilmek için bilim ile felsefe arasındaki farkları da bilmek gerekir. Çünkü bilim demin belirttiğimiz üzere çevreye olan merakı irdeler. Oysa felsefe din, metafizik, varlık gibi alanları da irdeler. Bilimin kullandığı alan dokunabildiğimiz, maddesel varlık taşıyan gerçeklik üzerine kurulu alandır.

Bilimin en temel olaylarından biri evrensel olmasıdır. Bu evrensellik Dünya ile sınırlı değildir. Bilimsel gerçekler genellenebilir ve bütün dünyada geçerli olmak durumundadır. Evrenin tamamında geçerli olmayan bilgiler bilimsel bilgi olmazlar. Mesela havada bıraktığımız her katı cisim düşer dediğimiz zaman dünya sınırları içerisinde büyük oranda doğru olan bu bilgi bilimsel bir bilgi değildir. Zamanla bu düşünce çürümüş ve yerine evrensel düzeyde geçerli kütle çekim kanunu ortaya konmuştur. Kütle çekim kanunu evreni daha güzel açıklama kabiliyeti göstermiştir.

Bilim nedir dediğimiz zaman insanoğlunun binlerce yıllık tarihindeki bir kavramı irdelemiş oluruz. Bilim üniversiteler ile sınırlı bir uğraş değildir. Bilim deney ve laboratuarlarla da sınırlı değildir. Bütün bunlar sadece bilimsel çalışmayı kolaylaştırmak için insanın zaman içerisinde oluşturdukları kurumlardır.

Yukarıdaki anlatılan çevreyi ya da daha geniş bir tabirle doğayı anlama çabasını anlarsak bilim nedir sorusuna da kısaca cevap vermiş oluruz.


Etiketler:
  • bilim    
  • Yorumlar
    Yorum Yap