Biyokimya Textbook

Posttranslasyonal Modifikasyonlar

Giriş

Yeni sentezlenen proteinler, hidrojen, van der Waals, iyonik ve hidrofobik bağlarla stabilleşen sekonder ve tersiyer (varsa kuaterner) yapıları tamamladıktan sonra fonksiyonel hale gelmektedir. Bazı proteinler primer yapıları değiştirilmeden aktif konformasyona geçebildikleri halde, bazıları bileşimlerindeki, amino asitlerin modifiye olması, primer yapıya biyomoleküllerin ya da grupların eklenmesi, zincir kısalması gibi değişikliklerden sonra fonksiyonlarının gerektirdiği biçimi kazanırlar. Bu değişikliklerin tümü posttranslasyonal modifikasyonlar olarak adlandırılır.

Translasyonun tamamlanmasından sonra polipeptidlerde oluşan yapısal değişimler, aşağıdaki reaksiyonları kapsamaktadır:

1. N- ve C- terminal modifikasyonları: Translasyonu tamamlamış proteinden formil grubu, N-terminal metyonin kalıntısı ve diğer ilave N-terminal kalıntıları enzimatik olarak uzaklaştırılır. Ökaryotik proteinlerin %50'sinde N-terminal kalıntısı asetillenmekte, bazen de C-terminal kalıntısı değiştirilmektedir.

2. Sinyal dizinin uzaklaştırılması: Bazı proteinlerin N-terminalinde bulunan 15-30 amino asit uzunluğundaki sinyal dizi spesifik sinyal peptidazlarla uzaklaştırılır.

3. Amino asitlerin modifikasyonları: Bazı proteinlerin serin, treonin ve tirozin kalıntılarının hidroksil grupları ATP tarafından enzimatik olarak fosforillenerek bu proteinlere negatif yük kazandırır. Örneğin; süt proteini kazein Ca2+ bağlayan birçok fosfoserin kalıntısına sahiptir.  Kan pıhtılaşmasında rol oynayan protrombinin glutamin kalıntılarına K vitamini gerektiren bir reaksiyonla karboksil grupları eklenmektedir. Bu karboksil gruplarına Ca2+ bağlanır. Bazı kas proteinlerinin ve sitokrom c'nin yapısında monometil- ve dimetillizin kalıntıları oluşmakta, bazı proteinlerde ise glutamil k alıntılarının ý karboksil grupları metillenerek (-) yükler kaldırılmaktadır. Kollajende yer alan lizin ve prolin aminoasitlerinden bazılarının translasyon henüz tamamlanmadan hidroksilasyona uğrayarak 5-hidroksilizin ve 4-hidroksiproline dönüşmeleri, yapısal bütünlüğün oluşmasında önemli rol oynayan modifikasyonlardandır.

4. Karbonhidrat yan zincirlerinin bağlanması: Glikoproteinlerin karbonhidrat yan zincirleri protein sentezi sırasında (ktranslasyonal) veya sentezden sonra (posttranslasyonal) kovalent olarak eklenir. Bazı glikoproteinlerde karbonhidrat yan zinciri enzimatik olarak asparagin kalıntılarına, bazılarında ise serin veya treonin kalıntılarına bağlanır.

5. İzoprenil gruplarının eklenmesi: Birçok ökaryotik protein, izoprenil gruplarının eklenmesiyle değişime uğrar. Proteinin yapısındaki sistein kalıntılarına izoprenil gruplarının eklenmesiyle tiyoeter bağları oluşur. Bu yolla Ras proteinleri, G proteini gibi proteinler değişikliğe uğramaktadır.

6. Prostetik grupların eklenmesi: Birçok prokayotik ve ökaryotik proteinler kovalent olarak prostetik grupların bağlanmasından sonra fonksiyon kazanır. Asetil Koa Karboksilaza biotin bağlanması, sit c veya hemoglobine hem bağlanması bunun tipik örnekleridir.

7. Proteoliz: Bazı proteinler inaktif öncüller olarak sentezlenmekte, spesifik proteazlerin etkisiyle daha küçük ve aktif formlarına dönüşmektedir. Proinsülin, kimotripsinojen ve tripsinojen gibi proteazlar bu tip proteinlere örnektir.

8. Disülfid bağlarının oluşumu: Bazı proteinlerde zincir içinde veya zincirler arasındaki sistein kalıntıları arasında disülfid bağları oluşur. Daha çok ekstrasellüler proteinlerde görülen disülfid bağları, protein molekülünün hücre dışında denatürasyonunu önlemektedir.

 

posttranslasyonal modifikasyon postranslasyonal modification

 

Yorumlar
Sen de Yaz
bursa escort, maltepe escort tuzla escort pendik escort bursa escort, bursa escort bayan escort bursa, ankara escort kayseri escort bayan kocaeli escort, izmit escort bursa escort eskişehir escort mersin escort denizli escort bayan, denizli escort bayan, denizli escort bayan, denizli escort bayan, denizli escort bayan, mersin escortgaziantep escortescort gaziantepporno izlemalatya escortVan Escortedirne escortkocaeli escortdüzce escortyalova escortmersin escortdenizli escort bayandenizli escort bayandenizli escort bayandenizli escort bayandenizli escort bayanantakya escortantakya escortantakya escortiskenderun escortiskenderun escortiskenderun escorteskişehir escorteskişehir escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortmalatya escortmalatya escortgaziantep escortgaziantep escortgaziantep escortburdur escortkıbrıs escortnevşehir escortmalatya escortağrı escortşanlıurfa escortvan escortelazığ escortmardin escortmaraş escortordu escortçorum escorttokat escortzonguldak escorterzurum escortadana escortniğde escortyozgat escortgiresun escortrize escortkastamonu escortbilecik escortkarabük escortkaraman escortkırşehir escortmanisa escortkuşadası escortçankırı escortkırklareli escortkırıkkale escortsinop escorttekirdağ escortbuca escortgaziemir escortkonak escortkarşıyaka escortkocaeli escortaydın escortkütahya escortkastamonu escortzonguldak escortmalatya escortkayseri escortescort mersinadıyaman escortkilis escortosmaniye escortaksaray escortdiyarbakır escortmardin escorturfa escortbodrum escortmuğla escorthatay escortdüzce escortuşak escortbalıkesir escortçanakkale escortamasya escortescort edirnebatman escortısparta escortnevşehir escortafyon escorterzincan escorterzurum escortsiirt escortmuş escortvan escortmaraş escortsakarya escortyalova escortbartın escortadana escortkonya escortsamsun escorteskişehir escortdenizli escortbolu escortsivas escorttrabzon escortankara escortbursa escortizmit escortgümüşhane escortgebze escortizmir escortantakya escortiskenderun escortsultangazi escortalanya escortadıyaman escortbalıkesir escortbatman escortbitlis escortburdur escortdiyarbakır escorterzurum escorteskişehir escortgiresun escortısparta escortkarabük escortkastamonu escortkilis escortkocaeli escortkonya escortkütahya escortmalatya escortmaraş escortmardin escortmuğla escortniğde escortordu escortosmaniye escortsakarya escortsamsun escortsiirt escortsincan escorttokat escortuşak escortyalova escortyozgat escortzonguldak escortadana escortkayseri escorttekirdağ escortvan escorturfa escortmanisa escortmersin escorthatay escortantep escortgebze escortedirne escortbursa escortafyon escortaksaray escortantalya escortaydın escortbolu escortbolu escortbolu escortbolu escortbolu escortedirne escortedirne escortedirne escortedirne escortzonguldak escortzonguldak escortzonguldak escortçankırı escortçankırı escortçankırı escortçorum escortçorum escortçorum escortamasya escortamasya escortamasya escortburdur escortburdur escortyalova escortyalova escortyalova escortkırşehir escortkırşehir escortbilecik escortbilecik escorttrabzon escortısparta escortısparta escortdüzce escortafyon escortçanakkale escortadapazarı escortçorlu escortuşak escortşile escortayvalık escortkütahya escortkarabük escortdenizli escortbalıkesir escortrize escorttokat escort