Pozitivizm Nedir?

07 Mayıs 2017 02:07

Pozitivizm, diğer bir deyişle olguculuk bir felsefi akımdır. Bu akımın temel özelliği metafizik öğelerden tamamen arındırılmış olmasıdır. Auguste Comte pozitivizmin kurucusu olarak görülür. 19. Yüzyılda şekillenen bu düşünce felsefede bilime yaklaşımı ortaya koymuştur. Olguculuğa göre bilimsel bir problemin açıklığa kavuşturulması için doğrudan gözlemlenebilen olgular dışında dışsal bir faktör kullanılmamalıdır.

Pozitivizm bir anda ortay çıkan bir düşünce değildir. Uzun yıllar süren Aydınlanma Çağı’nın bir sonucudur.

pozitivizm nedir

Post Pozitivizm , Neo Pozitivizm ve Mantıkçı Pozitivizm

Pozitivist düşünce zamanla birçok eleştiriye tabi tutulmuştur. İlk çıktığı günlerde bilimin esası olarak görülen bu düşünce yaklaşımını zamanla bilim insanları benimsemeye başlamıştır. Post pozitivizm veya neo pozitivizm denen yeni düşünce akımları ortaya çıkmıştır. Burada amaç ortaya konan düşüncenin geliştirilmelisidir. Yoksa bilim bugün klasik pozitivizmle ilgisini çoktan kesmiştir.

19. ve 20. Yüzyıllarda pozitivizm çok hızlı yayılan bir görüştü. Özellikle teknolojinin hızla gelişmesi insanları metafizik kavramlardan uzaklaştırıyordu. Ancak 20. Yüzyılın başlarında bu düşünce de eski popülaritesini yitirmeye başlamıştır.

Esasen Auguste Comte bir sosyolog olarak toplumsal olguları bilimsel verilerle açıklama yoluna gitmiştir. Yapılan deneylerle sosyal olaylara matematiği uygulama yoluna gitmiştir.

Mantıkçı pozitivizm ise deney ve gözlem meselesine mantıksal düşünceyi eklemiştir. Buna göre deney ve gözlemlerin doğru sonuca ulaştırabilmesi için doğru sorular sormalı ve doğru bir mantıksal yoldan gitmeliyiz. Bu açıdan yaklaşıldığında kullanılan sembolik dil daha önemli olmaktadır. Mantıkçı pozitivizm analitik felsefe kavramı ile de benzerlik göstermektedir.  İkisinde de doğru soruları sormak ve doğru dili kullanmak esastır.

Pozitivizm Akımının Temel Özellikleri

Pozitivizm nedir kafamızda bir şeyler oluşturduk. Şimdi de pozitivizm akımının temel özellikleri üzerinde duralım. Daha önce de belirttiğimiz gibi pozitivizm metafiziği reddeden bir görüştür. Pozitivizmin özelliklerini maddeler halinde şöyle özetleyebiliriz.

  • Bilimsel bilgi deney ve gözleme yani olgulara dayanır.
  • Metafizik konular vakit kaybıdır ve anlamsızdır.
  • İnceleme ve araştırma alanı sadece gözlemlenebilenle sınırlıdır.
  • Olgular arasında değişmez doğa yasaları vardır.
  • Bilimin amacı evreni açıklayacak yasalara deney ve gözlem yoluyla ulaşmaktır.

Pozitivizm Temsilcileri

Bilindiği gibi pozitivist düşünce kademeli ortaya çıkmıştır. Bu görüşü temsil eden filozof ve bilim adamları şunlardır:

  • Henri de Saint-Simon
  • Pierre-Simon Laplace
  • Auguste Comte

Mantıksal pozitivizmin temsilcileri ise şunlardır:

  • Moritz Schlick
  • Rudolph Carnap
  • Otto Neurath
  • Ernst Mach

Mantıksal pozitivizm Viyana çevresinde ortaya çıkmış ve şekillenmiş bir düşüncedir.


Etiketler:
  • felsefe    
  • Yorumlar
    Yorum Yap