Tundra Biyomu

21 Aralık 2016 07:27

Dünyanın en geniş ve en soğuk biyomu tundra biyomu adını verdiğimiz ekosistemdir. Dünyadaki karanın %20’sini kutup dairesi çevresindeki bu ekosistem oluştur. Kuzey kutbunda kurulu olan bu yaşam alanının bir benzeri Antarktika çevresinde bazı dağlarda görülür. Ancak güney yarımkürede kutup yakınlarında pek kara alanın bulunmaması kuzey kutbunu tek tundra sahası yapmıştır.

Tundrayı tanımlamak için yalnızca adının kökenine bakmanız yeterlidir. Tundra kelimesi, “ağaçsız ova” anlamına gelen Fince tunturia kelimesinden gelmektedir. Tundranın aşırı düşük sıcaklıklarına kuraklıkla eklenince çorak ve soğuk bir bölge ortaya çıkmaktadır. Buna rağmen bu zorlu koşullarda yaşayan bazı bitki ve hayvanlar vardır. Bu sayede tundrayı biyom olarak tarif edebiliyoruz.

tundra biyomu

Burada üç tür tundra biyomu vardır:

  1. Arktik tundra
  2. Antarktik tundra
  3. Alpin tundra

İşte bu ekosistemlerin her birinde hayvan ve bitki türlerinin yaşadığı ekosistemler oluşmuştur.

Arktik Tundra

Arktik tundra Kuzey Yarımkürenin en üst tarafında bulunur. Kuzey kutup dairesini çevreler. Güneyde kozalaklı ağaçların görülmeye başlandığı sahaya kadar devam eder. Bu alan soğuk ve kurak özellikleriyle bilinir.

Arktik tundradaki ortalama kış sıcaklığı -34 °C iken, yaz sıcaklığı 3-12 ° C'dir. Yaz sıcaklıkları bazı bitki türlerinin yetişmesine olanak sağlamaktadır. Bitkilerin büyüyebildiği mevsim ortalama 2 ay kadar sürer. Yağış miktarının çok az olması sadece kuraklığa dayanıklı bazı bitkilerinin yetişmesine imkan tanır.

Arktik tundra bölgesi kalıcı olarak donmuş toprak tabakasıyla ve çoğunlukla çakıl ve mineral bakımından zayıf toprakları içeren bir yer yüzeyine sahiptir. Bu toprak tipi derin köke sahip bitkilerin tutunmasını önler. Ancak toprağın üst katmanlarında, 1.700 civarında bir şekilde yetişme imkanı bulmaktadır. Arktik tundrada, çeşitli yosunlar, otlar, likenler ve çalılar ve bazı çiçekler yetişir.

Arktik tundrada yaşayan bir sürü hayvan da vardır. Arktik tilki, sıçan, kurt,  kutup ayısı, sincap, dalgıçkuşu kuzgun, somon, alabalık gibi hayvanlar en çok görülendir. Bu hayvanlar tundranın sert ve soğuk iklimine uyum sağlamıştır. Birçok hayvan da kuzey kutbunun daha ağır soğuğundan kaçarak bu bölgeye göç eder. Tundra çok az olmakla birlikte bazı sürüngen ve kurbağalara da rastlanabilir.

Antarktik Tundra

Antarktik tundra, koşullar benzer olduğu için Arktik tundra ile birlikte ele alınır. Ancak adından da anlaşılacağı gibi bu biyom Güney Yarımküre içerisinde el güney gölgelerde görülür. Antarktika ve çevresindeki adalar bu ekosisteme dahil olur.

Arktik tundrada olduğu gibi, Antarktika tundrasında da birçok liken, kara otu ve yosun bulunur. Ancak burada gelişen bir havan popülasyonuna rastlamak güçtür. Bölgenin diğer bölgelerle fiziksel olarak izole olması bunun temel nedenidir. Rastlanabilecek hayvanlar penguenler, bazı kutup tavşanı türleri ve albatros kuşudur.

Alpin Tundra

Alpin tundra diğer tunda ekosistemlerinden farklı özellikler gösteren tundra biyomudur. Temel farklılık toprakta kalıcı donmanın olmamasıdır. Alpin tunda biyomunda da ağaç bulunmaz. Ancak toprağın daha kaliteli olması burada yetişen bitki çeşitliliğini arttırmıştır.

Alpin tundranın belirli bir yeri yoktur. Dünyanın çeşitli yerlerinde dağların zirveye yakın noktalarında görülür. Yükseğe çıktıkça ağaç hattının bittiği yerde Alpin tundra başlar. Çok soğuk olmasına rağmen burada bitkilerin yetilme süresi 6 ay civarındadır. Çeşitli çalılar, otlar, funda, küçük yapraklı bitkiler bulunur.

Alpin tundra biyomunda tavşanlar, dağ keçileri, geyikler, yabani keklik türleri yaşar. Bölgeye göre hayvan türlerinde farklılık görülebilir. 


Etiketler:
  • ekoloji    
  • Yorumlar
    Yorum Yap