Septisizm Nedir?

20 Nisan 2016 14:28

septisizm nedir

Bilgi felsefesinde doğru bilginin imkânsızlığı başlığı altındaki en güçlü görüşlerden biri septisizmdir. Peki, septisizm nedir biliyor muyuz? Septik kelimesini duymuşsunuzdur belki daha önce peki septisizm ve septik gerçekte nedir? Bu yazıda bilgi felsefesi açısından septisizm kavramını ele alacağız. Septisizm direkt olarak kuşkuculuk demektir. Bu görüşe sahip olanlara da septik ya da kuşkucu denir. Felsefe tarihine baktığımız zaman bilginin gelişmesi için kuşku duymanın önemli olduğunu fark edebiliriz. Büyük bilginler toplumda var olan görüşleri doğrudan kabul etmemiş bütün bu kanaatlere kuşku ile yaklaşmışlardır. Septisizm de işte bu kuşkunun idealize edişmiş biçimidir. Septisizm bilginin doğruluğunun kabul edilmemesi gerektiğini ve kuşku duyulması gerektiğini savunur. Septikler bir görüşü benimseseler de bunu kesin doğru olarak kabul etmezler.

Septisizm yaklaşımı hiçbir şeyi kabul etmemekten veya her şeyden şüphe duymaktan çok daha fazladır. Şüpheci olmak demek her şeye doğrudan karşı olmak değildir. Sadece zihinsel olarak diğer olasılıklara karşı açık olmak ve her düşünceyi olduğu gibi kabul etmemektir. Septisizm nedir sorusunu bu konuyu yarım bilen birine sorduğunuz zaman her şeye karşı olmak hiçbir bilgiyi kabul etmemek gibi bir cevap alabilirsiniz. Aslında bu doğru değildir. Çünkü bir şey doğrudan kabul etmemek ve ona karşı şüpheci yaklaşmak hakikat düşmanlığı değildir. Sadece şu noktaya dikkat etmek gerekir. Geçmişte insanların kesin doğru kabul ettiği birçok şey yanlış çıktı. Bu da septikleri haklı çıkarmaktadır. Eğer insanlar kesin görülen bilgilerle ilgili şüphe duymasaydı bu yanlışlar şu an devem ediyor olurdu.

Kuşkuculuk asıl olarak felsefe ile birlikte bilimin de sahası içerisindedir. Dünyanın düz değil de küresel bir yapıda olduğunu iddia ederken var olan kanaatlere şüpheci yaklaştılar. Bu açıdan septisizm kritisizm benzemektedir. Aynı zamanda septisizm dogmatizmin de tam karşısındadır. Çünkü dogmatizm mutlak bilgiye karşı şüphe duymamayı gerektirir.

Septiklerin dayanak noktası şudur. Büyük iddialar büyük kanıtlar gerektirir. Çevremizde ise büyük kanıtları olmayan birçok büyük iddia vardır. İşte septisizm bu büyük iddialara karşı büyük şüpheler duyulmasını ön görür. Bu yaklaşım bilginin kalitesinin artmasına ve doğru bilinen bilgiden daha doğrusuna ulaşmaya neden olur. Aslında septisizm nedir dediğimizde doğruyu aramanın tutarlı bir yaklaşımıdır diye de cevap verebiliriz. Şüpheciliği ve septisizmi bu şekilde algılamalıyız. Kuşkucuların son dönemlerde bilimin yoluna yönelmiş olsalar da bilimsel bilgi de bir kuşkucu için kesinlik arz etmez. Çünkü bilimsel bilgi de sürekli gelişmekte ve ilerlemektedir. Septisizm ve diğer bilişsel akımların sınıflandırmasını kavramak için ise bilgi felsefesi konusuna hakim olmalıyız.


Etiketler:
  • felsefe    
  • Yorumlar
    Yorum Yap