Lizozom Organeli ve Görevleri

11.03.2017 - 09:31

Bütün canlıların en küçük yapı birimi hücredir. Hücreyi en küçük yapı birimi olarak almamızın sebebi sistematik bir işleyişe sahip olmasındandır. Hücre, yaşamsal döngüsünü içerisinde bulunan organellerle yerine getirir. Lizozom organeli bu organellerden biridir.

lizozom organeli ve görevleri

Liozomun Görevleri

Lizozom neredeyse tüm hayvan hücrelerinde bulunan zarla çevrili bir organeldir. Lizozomlar neredeyse her türlü biyomolekülü parçalayabilen hidrolitik enzimler içerir. Lizozom organeli küresel bir yapıdadır.

Basitçe belirtmek gerekirse, bir lizozom spesifik kompozisyona sahip, hem zar proteinleri hem de lümeni proteinleri olan bir tür veziküldür. Lumen'in pH değeri (4.5 - 5.0) midenin aktivitesine benzeyen, hidrolizle ilgili enzimler için idealdir.

Lizozom, polimerlerin parçalanmasının yanı sıra salgı, plazma zarı onarımı, hücre sinyallemesi ve enerji metabolizması da dahil olmak üzere çeşitli hücre içi görevlerde yer alır. Gördüğümüz gibi lizozom organalinin birçok görevi bulunmaktadır.

Lizozom organeli hücredeki boşaltım için de çok önemlidir. Çünkü bir madde sindirilmeden boşaltım maddeleri ortaya çıkmaz. Sindirimden sonra hücrede işlevi olmayan yapılar kofullar aracılığıyla hücre dışına atılır. Ancak öncesinde lizozomun faaliyeti gereklidir.

Hücrenin içinden gelen materyal, otofaji yoluyla sindirilirken hücrenin dışındaki materyal, endositoz yoluyla alınır. Sindirilen maddenin boyutları çok farklı olabilir. Çünkü lizozomlar kofullara bağlanarak enzimlerini onlara aktarırlar.

Endositoz yoluyla alınan bir besine lizozom enzimleri etki ettikten sonra bu besin kullanılabilecek daha küçük parçalara ayrılır. Kısacası insanda mide neyse hücrede de lizozom odur diyebiliriz.

Lizozom Enzimleri

Lizozomların 60'dan fazla farklı enzim içerdiği bilinmektedir. Lizozomların enzimleri endoplazmik retikulumda sentezlenir. Enzimler, büyük asidik veziküller ile kaynaşan küçük veziküllerde golgi aygıtından alınır. Zaten lizozomlar da golgi aygıtı tarafından salgılanır.

Lizozomal enzimlerin sentezi çekirdekte yer alan genler tarafından kontrol edilir. Aslında neredeyse bütün sentez reaksiyonları yönetici moleküllerle idare edilmektedir. Lizozom enzimlerinin salgılanamaması ya da eksik salgılanması hücrede hastalığa yol açar. Sindirilemeyen maddeler zamanla birikerek hücrenin ölmesine neden olabilir.

Lizozom enzimleri yukarıda da belirttiğimiz üzere asidik karakter taşır. Bu enzimlerin asidik olması sindirimi gerçekleştirmek içindir. Midemizde de asidik bir karışım bulunmaktadır.

Otoliz Olayı

Lizozomun önemli işlevlerinden biri otoliz dediğimiz görevdir. Otoliz kendi kendini sindirme olarak algılanabilir. Bazı durumlarda yaşlanan ve işlevini yerine getiremeyen hücrelerin ortadan kaldırılması gerekir. Bu durumda hücre içsel bir müdahaleyle yok edilir. Bunu yapan organel yine lizozomdur. Lizozom zarı parçalanarak sindirim enzimleri hücre içerisine salınır. Bu enzimler diğer organelleri ve sonuç olarak da hücrenin kendisini sindirir. Böylece işlevsiz olan hücre ortadan kaldırılmış olur.

Otoliz olayı hücrenin intihar etmesi olarak da algılanabilir. Bu olayın başrolünde liozom organeli vardır. Ancak hücrenin otolize girebilmesi için yine uygun bilginin yönetici moleküllerden gelmesi gerekir. Bu bilgi hücrenin genlerinde saklıdır. Yaşam döngüsünün ölüm safhasına gelindiğinde bu bilgi ortaya çıkar. Salgılanan protein enzimle lizozom uyarılır ve otoliz gerçekleşir.

Hücrelerde otoliz gerçekleşmesi yeni ve genç hücrelere yer açılması açısından önemlidir.


Etiketler:
  • biyoloji    
  • Yorumlar
    Yorum Yap
    mersin escortgaziantep escortescort gaziantepporno izlemalatya escortVan Escortedirne escortkocaeli escortdüzce escortyalova escortmersin escortdenizli escort bayandenizli escort bayandenizli escort bayandenizli escort bayandenizli escort bayanantakya escortantakya escortantakya escortiskenderun escortiskenderun escortiskenderun escorteskişehir escorteskişehir escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortmalatya escortmalatya escortgaziantep escortgaziantep escortgaziantep escortburdur escortkıbrıs escortnevşehir escortmalatya escortağrı escortşanlıurfa escortvan escortelazığ escortmardin escortmaraş escortordu escortçorum escorttokat escortzonguldak escorterzurum escortadana escortniğde escortyozgat escortgiresun escortrize escortkastamonu escortbilecik escortkarabük escortkaraman escortkırşehir escortmanisa escortkuşadası escortçankırı escortkırklareli escortkırıkkale escortsinop escorttekirdağ escortbuca escortgaziemir escortkonak escortkarşıyaka escortkocaeli escortaydın escortkütahya escortkastamonu escortzonguldak escortmalatya escortkayseri escortescort mersinadıyaman escortkilis escortosmaniye escortaksaray escortdiyarbakır escortmardin escorturfa escortbodrum escortmuğla escorthatay escortdüzce escortuşak escortbalıkesir escortçanakkale escortamasya escortescort edirnebatman escortısparta escortnevşehir escortafyon escorterzincan escorterzurum escortsiirt escortmuş escortvan escortmaraş escortsakarya escortyalova escortbartın escortadana escortkonya escortsamsun escorteskişehir escortdenizli escortbolu escortsivas escorttrabzon escortankara escortbursa escortizmit escortgümüşhane escortgebze escortizmir escortantakya escortiskenderun escortsultangazi escortalanya escortadıyaman escortbalıkesir escortbatman escortbitlis escortburdur escortdiyarbakır escorterzurum escorteskişehir escortgiresun escortısparta escortkarabük escortkastamonu escortkilis escortkocaeli escortkonya escortkütahya escortmalatya escortmaraş escortmardin escortmuğla escortniğde escortordu escortosmaniye escortsakarya escortsamsun escortsiirt escortsincan escorttokat escortuşak escortyalova escortyozgat escortzonguldak escortadana escortkayseri escorttekirdağ escortvan escorturfa escortmanisa escortmersin escorthatay escortantep escortgebze escortedirne escortbursa escortafyon escortaksaray escortantalya escortaydın escortbolu escortbolu escortbolu escortbolu escortbolu escortedirne escortedirne escortedirne escortedirne escortzonguldak escortzonguldak escortzonguldak escortçankırı escortçankırı escortçankırı escortçorum escortçorum escortçorum escortamasya escortamasya escortamasya escortburdur escortburdur escortyalova escortyalova escortyalova escortkırşehir escortkırşehir escortbilecik escortbilecik escorttrabzon escortısparta escortısparta escortdüzce escortafyon escortçanakkale escortadapazarı escortçorlu escortuşak escortşile escortayvalık escortkütahya escortkarabük escortdenizli escortbalıkesir escortrize escorttokat escort