ATP (Adenozin Trifosfat) Nedir?

22.12.2016 - 17:11

Adenozin trifosfat yani ATP; karbon (C), hidrojen (H), oksijen (O), azot (N) ve fosfat (P) içeren, tüm canlı hücrelerinde enerji dönüşümlerinde rol alan organik bir bileşiktir. Biyolojide karşımıza çok çıktığı için ATP nedir diye merak etmiş olabilirsiniz. ATP yapısında adenin bazı, riboz şekeri ve üç fosfat grubu içeren özel bir nükleotittir.

Azotlu organik bir baz olan adeninin beş karbonlu bir şeker olan riboza bağlanmasıyla oluşan yapıya “adenozin”; bu yapıya sırasıyla birinci, ikinci ve üçüncü fosfat gruplarının eklenmesiyle oluşan bileşiklere de sırasıyla adenozin monofosfat (AMP), adenozin difosfat (ADP) ve adenozin trifosfat (ATP) adı verilir.

ATP’nin fosfat grupları arasında yer alan iki bağa “yüksek enerjili fosfat bağı” denir. Bu bağlar kırıldığında enerji açığa çıkar. Canlı hücreler bu enerjiyi hücre içerisinde gerçekleşen metabolik faaliyetlerde kullanır.

ATP açılımı adenozin trifosfat, formülü C10H16N5O13P3 şeklindedir. ATP'nin yapısı resimde gösterilmiştir.

atp nedir, atp'nin yapısı

ATP’nin Görevi Nedir?

Canlı hücrelerde ATP’nin üç temel işlevi vardır. Bu işlevler şöyle özetlenebilir:

  1. Taşıma işleri: Hücre zarında aktif taşıma, endositoz ve ekzositoz gibi madde alışverişi olaylarını kapsar.
  2. Kimyasal işler: Hücrede aktivasyon enerjisi olarak ATP’nin kullanıldığı bütün kimyasal tepkimeleri kapsar.
  3. Mekanik işler: Sil ve kamçı hareketleri ile kas hücrelerinin kasılmaları gibi hareketle ilgili olayları kapsar.

Sonuçta hangi hücresel iş için gerekli olursa olsun ATP’nin hidroliziyle fosfat gruplarının uzaklaştırılması “defosforilasyon”; tersi bir işlemle fosfat gruplarının eklenmesi sonucu ATP sentezlenmesi olayına “fosforilasyon” denir.

fosforilasyon ve defosforilasyon

ATP Sentezi ve Özellikleri

ATP sentezi dört farklı fosforilasyon yöntemi ile gerçekleştirilir.

Substrat düzeyinde fosforilasyon: Tüm canlılarda görülen ortak bir olaydır. Enzimler yardımıyla substrat adı verilen organik besinlerin yakılması sonucu açığa çıkar enerjiden ATP sentezlenmektedir. Substrat düzeyinde fosforilasyon hem oksijensiz solunumda hem oksijenli solunumda ortak olarak görülür.

Oksidatif fosforilasyon: Organik besinlerin enzimler ve son basamakta oksijenin de yer aldığı bir seri indirgenme-yükseltgenme işlemi sonucu yıkılması ve açığa çıkan enerjiden ATP sentezlenmesidir. Bu fosforilasyon çeşidi mitokondri veya mezozoma sahip oksijenli solunum yapan canlılarda gerçekleştirilir.

Fotofosforilasyon: Işık enerjisinin klorofil denilen özel bir pigmentle soğurulması sonucu açığa çıkan enerjiden ATP sentezlenmesidir. Bu fosforilasyon şekli sadece fotosentez yapan canlılarda gerçekleşir. Örneğin bazı bakteriler, algler, yeşil bitkiler bu yolla ATP sentezleyebilir.

Kemofosforilasyon: Çeşitli inorganik maddelerin oksidasyonu sonucu açığa çıkan enerjiden ATP sentezlenmesidir. Bu fosforilasyon şekli yalnızca kemosentez yapan bakterilerde görülür.

Hangi yöntemle olursa olsun bir hücrede sentezlenen ATP yine o hücre içinde harcanır; başka hücrelere aktarılamaz. Dolayısıyla her canlı hücre kendi ATP’sini sentezleyebilmek zorundadır. Yani canlılarda hücreler arası ATP geçişi görülmez. Ayrıca unutmamak gerekir ki ATP hücrede depolanmaz, tüketildiği kadar üretilir. Efor gerektiren bir işle meşgul olduğumuzda soluk alıp vermenin artması bu durumun en güzel kanıtıdır.


Etiketler:
  • biyoloji    
  • Yorumlar
    Yorum Yap
    mersin escortgaziantep escortescort gaziantepporno izlemalatya escortVan Escortedirne escortkocaeli escortdüzce escortyalova escortmersin escortdenizli escort bayandenizli escort bayandenizli escort bayandenizli escort bayandenizli escort bayanantakya escortantakya escortantakya escortiskenderun escortiskenderun escortiskenderun escorteskişehir escorteskişehir escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortdenizli escortmalatya escortmalatya escortgaziantep escortgaziantep escortgaziantep escortburdur escortkıbrıs escortnevşehir escortmalatya escortağrı escortşanlıurfa escortvan escortelazığ escortmardin escortmaraş escortordu escortçorum escorttokat escortzonguldak escorterzurum escortadana escortniğde escortyozgat escortgiresun escortrize escortkastamonu escortbilecik escortkarabük escortkaraman escortkırşehir escortmanisa escortkuşadası escortçankırı escortkırklareli escortkırıkkale escortsinop escorttekirdağ escortbuca escortgaziemir escortkonak escortkarşıyaka escortkocaeli escortaydın escortkütahya escortkastamonu escortzonguldak escortmalatya escortkayseri escortescort mersinadıyaman escortkilis escortosmaniye escortaksaray escortdiyarbakır escortmardin escorturfa escortbodrum escortmuğla escorthatay escortdüzce escortuşak escortbalıkesir escortçanakkale escortamasya escortescort edirnebatman escortısparta escortnevşehir escortafyon escorterzincan escorterzurum escortsiirt escortmuş escortvan escortmaraş escortsakarya escortyalova escortbartın escortadana escortkonya escortsamsun escorteskişehir escortdenizli escortbolu escortsivas escorttrabzon escortankara escortbursa escortizmit escortgümüşhane escortgebze escortizmir escortantakya escortiskenderun escortsultangazi escortalanya escortadıyaman escortbalıkesir escortbatman escortbitlis escortburdur escortdiyarbakır escorterzurum escorteskişehir escortgiresun escortısparta escortkarabük escortkastamonu escortkilis escortkocaeli escortkonya escortkütahya escortmalatya escortmaraş escortmardin escortmuğla escortniğde escortordu escortosmaniye escortsakarya escortsamsun escortsiirt escortsincan escorttokat escortuşak escortyalova escortyozgat escortzonguldak escortadana escortkayseri escorttekirdağ escortvan escorturfa escortmanisa escortmersin escorthatay escortantep escortgebze escortedirne escortbursa escortafyon escortaksaray escortantalya escortaydın escortbolu escortbolu escortbolu escortbolu escortbolu escortedirne escortedirne escortedirne escortedirne escortzonguldak escortzonguldak escortzonguldak escortçankırı escortçankırı escortçankırı escortçorum escortçorum escortçorum escortamasya escortamasya escortamasya escortburdur escortburdur escortyalova escortyalova escortyalova escortkırşehir escortkırşehir escortbilecik escortbilecik escorttrabzon escortısparta escortısparta escortdüzce escortafyon escortçanakkale escortadapazarı escortçorlu escortuşak escortşile escortayvalık escortkütahya escortkarabük escortdenizli escortbalıkesir escortrize escorttokat escorthttp://atasehirescort.bayanescortu.com/http://atasehir.bayanescortu.com/http://kadikoy.bayanescortu.com/http://kadikoy.bayanescortu.com/http://bostanci.bayanescortu.com/