Şiir ve Dil

29 Temmuz 2016 08:40

şiir ve dil

Şiir ve dil arasında yoğun bir ilişki vardır. Şiir ve dil birbirine katkı sağlayan iki unsurdur. Birçok dilbilimcinin ifade ettiği gibi mesela Türkçe gibi diller ancak şiir ile iyi kavranabilir. Çünkü şiirler bir dilin sınırlarını belirleyen imgelerle doludur. Edebiyat içerisinde şiirin mecazsallığı diğer unsurlara göre daha fazladır. Bu mecazlar da dili iyi anlamak için önemlidir. Şiir ve dil şiirin dilin sınırlarını belirlemesi açısından yoğun bir ilişki içerisindedir. Şiir dili içerisinde geçen söz sanatları ile bir dile güzellik katan unsurları içerisinde barındırır. Aslında şiirin sanat olmasının sebebi de budur. Biz şiiri okuduğumuzda ya da dinlediğimizde tat almamızın sebebi içerisinde bulunan söz sanatları ve anlatım güzelliğidir.

Şiir dil ilişkisi bütünsel bir ilişkidir. Bu nedenledir ki büyük şairlerimizin dil kullanma yeteneğinin en üstte olduğunu fark ediyoruz. Gerçekten de bir dilin güzelliği bir açıdan şiir üretilebilmesi ile ortaya çıkar. Dilin güzelliğini birkaç faktör birden belirler. Şiirin dildeki güzellikle ilişkisi dilin anlatım gücüyle alakalıdır. Anlatım gücü yüksek olan dillerde şiirler de daha güzel ortaya çıkar.

Şiir dili etkilediği gibi dil de şiiri etkiler. Zamana göre dil değişim ve gelişim gösterdikçe şiir de buna paralel olarak değişecektir. Örneğin eski Türk şiiri ile modern Türk şiiri arasında fark görüyoruz. Bunun nedeni eski Türkçenin yeni Türkçeye dönüşürken bazı özellikleri yenilemesidir.

Şiir ve dil arasındaki ilişki her dilde aynı düzeyde değildir. Ancak mesela Türkçe gibi dillerde bu ilişki daha yoğundur. Türkçenin dil sınırlarını belirleyen şey Türk şiiridir. Bu durum her dil için aynı ölçüde geçerli değildir. Mesela İngilizce için ille de şiir öğrenmeniz gerek diyemeyiz. Ancak iyi Türkçe bilmek için, Türkçeye hakim olabilmek için Türkçe şiir bilmeniz gerekir.

İlkokulda öğretmenlerimiz bize şiir ezberletirlerdi. Bunun nedenini o zaman iyi anlamazdık. Aslında bunun nedeni şiir sayesinde dile daha hakim olmaktır.

Edebiyat dediğiniz şey dilin içinden çıkar. Şiir de edebiyatın en sağlam yapıtaşlarından biridir. Nesirlerde nasıl biz kurgu oluşturuluyorsa, şiirde de anlatım güzelliğinin ön plana çıktığı bir kurgu oluşturulmaktadır. Bu açıdan nesir ile manzum arasında da benzerlik vardır. Şiiri anlayabilmek için edebiyatı anlamak gereklidir. Edebiyat nedir adlı yazıda buna biraz değindik.

Şiir ve dil başlığını koymamızın sebebi şiirin sadece güzellik olarak bir görev üstlenmediğini, şiirin dil ile ilgili çok önemli bir işleve sahip olduğunu göstermektir.

Şiiri bilmeyen insanların dili de iyi kullanmadığını görürüz. Anlatım gücü zayıf, yazı yazamayan, doğru cümle kuramayan insanların neredeyse hiçbiri şiirle ilişki kurmamıştır. Siz de eğer Türkçeyi güzel kullanmak istiyorsanız şiir keyfinizin de olması gerekir. Ben şiir sevmem gibisinden laflar söyleyenlerin çoğu şiirin tadına varamamışlardır. Siz de muhakkak güzel şiir okuyun ve güzel şiir öğrenin. Hatta güzel birkaç şiiri ezbere bilseniz hiç de fena olmaz.


Etiketler:
  • edebiyat    
  • Yorumlar
    Yorum Yap